Budowa busoli

Busola Adrianowa: widok ogólny:
A - ruchomy pierścień z muszką (a') i przeziernikiem (a)


Busola Adrianowa
składa się z pudełka ebonitowego wewnątrz którego znajduje się zawieszona na ostrzu stołowym igła magnetyczna z zaciskiem. Zacisk w postaci dźwigni służy do unieruchomienia igły magnetycznej w czasie kiedy busoli nie używamy. Przy wsuwaniu zacisku podnosi on igłę z ostrza i przyciska ją do szkła, zaś przy wysuwaniu igła osiada na ostrzu. Dzięki temu zabezpiecza się ostrze przed szybkim zużyciem.

Wewnątrz pudełka busoli dookoła jego obwodu znajduje się pierścień z podziałką (tzw. limbus) w stopniach lub tysięcznych przeznaczoną do pomiaru katów. Busola Adrianową posiada dwie podziałki:

a) wewnętrzną - w stopniach, z podziałem co 3° i opisem co 15° w kierunku ruchu wskazówek zegara;
b) zewnętrzną - w tysięcznych, z podziałem co 0-50 (kreski podziału te "sama co i na podziałce w stopniach) i z opisem co 5-00 w kierunku przeciwnym ruchowi wskazówek zegara;

Pudełko przykryte jest szkłem ochronnym oprawionym w ruchomy pierścień. Na pierścieniu znajduje się muszka i przeziernik ze wskaźnikami. Przy określaniu kierunku na dany przedmiot celujemy przez muszkę i przeziernik w kierunku tego przedmiotu i przy wskaźniku muszki odczytujemy na podziałce wielkość kąta.
Ażeby móc posługiwać się busolą w nocy północny koniec igły magnetycznej, wskaźniki muszki i przeziernika oraz kierunki na podziałce odpowiadające północy, południu, wschodowi i zachodowi, pokryte są nafosforyzowaną masą, która świeci w ciemności.

Busola AK:
1) pudełko
2) przykrywka
3) lustro
4) limbus
5) pierścień z podziałką
6) bok z podziałką milimetrową.

Busola AK-47 różni się od busoli Adrionowa tym, że podziałka na limbusie podana jest tylko w tysięcznych. Wartość każdej działki wynosi 100 tysięcznych co w miarze stopniowej odpowiada 6 stopni.

Działki opisane są co 500 tysięcznych zgodnie z ruchem wskazówek zegara. W busoli AK obraca się nie górne wieczko, jak to ma miejsce w busoli Adrianowa, lecz limbus, co daje możność, nie zmieniając położenia busoli szybko zgrywać nastawę zerową z północnym końcem strzałki magnetycznej, od której jak wiadomo mierzymy azymuty. Ustawienie busoli w takim położeniu przy zwolnionej igle magnetycznej nazywa się orientowaniem busoli. Orientowanie busoli Adrianowa dokonuje się poprzez obracanie całego przyrządu w płaszczyźnie poziomej, ze względu na to, że posiada ona pierścień nieruchomy.

Busola AK posiada przykrywkę ochronną, wewnątrz której znajduje się lustro. Podczas celowania lustra ustawia się w ten sposób, by móc w nim widzieć igłę magnetyczną oraz pierścień z podziałką. Pozwala to przy celowaniu na przedmiot w terenie na jednoczesne sprawdzenie orientacji busoli oraz odczytywanie kątów. Urządzenia celownicze (muszka i przeziernik) jest nieruchome i umocowane na stałe do pudełka busoli. Zacisk igły magnetycznej działa automatycznie przy zamykaniu i otwieraniu ochronnej przykrywki busoli. Na ochronnym szkle busoli naniesiona jest biała linia przechodząca przez środek limbusa i służąca do ułatwienia orientacji busoli w nocy. Jeden bok pudełka posiada naniesioną podziałkę milimetrową. Bok ten odpowiednio ścięty pozwala bardziej dokładnie zgrywać busolę z odpowiednimi liniami na mapie oraz mierzyć odległości.